Chúng tôi đến quán ăn mậu dịch không phải vì “say mê nung nấu” (như một cuốn sách đã viết). Vì thế hệ của tôi lớn lên vào những năm cuối của thời bao cấp, không biết đến xếp hàng hay tem phiếu, hầu như không nhớ gì cả. Những gì còn sót lại về cả một thời kì ấy với tôi chỉ là “gạo mậu dịch”, thứ gạo rất xấu, cái chăn nghèo may bằng vô số mảnh vải vụn tôi lại thấy đẹp (mà bây giờ người ta lại làm và bán khá đắt).

Thế nên giữa không gian tập trung đậm đặc bao nhiêu đồ đạc “bao cấp”, tôi không có được cảm giác bồi hồi nhớ lại kỉ niệm xưa, không thấy mỗi đồ vật gợi lên một câu chuyện, cảm giác nhìn lại cuộc sống khó khăn đã qua  mà chắc là thế hệ bố mẹ tôi sẽ cảm thấy. Chỉ là vui vui khi gặp lại những hình ảnh quen thuộc thời thơ bé. Những cái mâm nhôm, bát sắt tráng men, cái quạt cái đèn cũ,.. Lúc phát hiện ra cái bàn ăn cũng được kê trên chân máy khâu cũ mới thấy sự kì công của chủ nhà, mà tiếc là tôi không đủ kỉ niệm để hiểu hết (chỉ ước gì hồi trước mẹ có được cái máy khâu, không phải cặm cụi khâu tay cho chúng tôi nào áo nào váy).

Không biết có phải buổi tối hôm đó vui không, mà tôi thấy món gì cũng ngon. Ở đậy phục vụ những món bình thường như hàng cơm bình dân, nhưng nóng hổi và thơm ngon hơn. Món đầu tiên tôi gọi là dưa xào tóp mỡ – món ưa thích của tôi hồi bé, dễ phải gần 20 năm không ăn lại. Cơm cháy bò kho cũng ngon, thịt bò làm sốt vang là dẻ sườn với gân, giống hệt mẹ hay nấu. Rau cải thái mỏng nấu canh thịt băm nóng hổi và có vị gừng. Củ niễng xào trứng – tôi quyết định đưa món này vào thực đơn hàng ngày của nhà mình. Chân giò luộc kiểu Hà Nội thì không ngon, lại bày lá tía tô thái nhỏ – tôi chưa ăn 2 thứ này với nhau bao giờ,… Chính phần ăn uống lại khiến tôi “hoài cổ” hơn cả, vì tên gọi và hương vị các món ăn gợi nhắc đến những bữa cơm của hai cô con gái nhỏ cùng bố mẹ những ngày tháng xa xưa. Ngày ấy chúng tôi chẳng hình dung đươc bố mẹ vất vả thế nào để nấu được cho chúng tôi những bát cơm canh ngon ngọt, chẳng hiểu hết lòng mẹ đợi con về ăn cơm, bày lại thức ăn vào bát đĩa mới và đun nóng lại canh cho chúng tôi vào những ngày đông lạnh…

Bữa cơm rất dễ chịu, chắc chắn lần tới sẽ đưa các cụ lên đây. Con phố này nằm sâu và vắng vẻ. Quán nhỏ. Bảng đen viết phấn nguệch ngoạc “Bãi đỗ xe mậu dịch”. Một không khí khá phù hợp với sự nhớ nhung. Giống như lần ăn mì vằn thắn ở Mỳ Xưa, có lẽ chính sự chăm chút, có lòng của người lập ra quán ăn này là thứ khiến tôi muốn quay lại.

 

Đóa hoa Pháp

Trên chuyến tàu Lào Cai – Hà Nội, chúng tôi ở chung toa với 2 cậu bé người Pháp, bố mẹ hai bạn ở toa bên cạnh. 2 bạn này rất lịch sự, cậu anh có vẻ thanh niên hơn, chỉ giao tiếp khi cần thiết, còn cậu bé em tầm 8 – 9 tuổi luôn có vẻ quan tâm đến người khác, chăm lo cho anh đồng thời thu xếp sao cho không làm phiền đến người đi cùng là chúng tôi.

Nhưng gây ấn tượng sâu sắc nhất với tôi là cô bé em của hai bạn này. Sáng sớm hôm sau, cô bé gõ cửa vào để gọi hai anh dậy. Cô bạn nhỏ tầm 6 – 7 tuổi, tóc ngắn ngang vai, loăn xoăn màu vàng rơm, áo trắng và nụ cười sáng rỡ. Em cười chào chúng tôi, thì thầm hỏi giờ tàu, lần lượt gọi hai anh, rồi trước khi ra lại chào lần nữa, lịch sự nhưng ấm áp, không kiểu cách như mấy gia đình người Pháp bọn tôi gặp trên Sapa. Em không phải là một cô bé xinh đẹp, nhưng tươi tắn và duyên dáng,  dường như sự duyên dáng đã có sẵn trong em và cứ tỏa ánh sáng một cách tự nhiên vậy.

Khi xuống sân ga, tôi nhìn thấy em đứng cùng gia đình ở phía xa, nổi bật vì màu áo trắng, mái tóc vàng đã búi gọn lại và nụ cười vẫn nở trên môi. Nhìn em tôi cảm thấy trìu mến như bước ra đường vào một buổi sáng nắng trong.

Chú xe ôm

Có một chú xe ôm nhìn rất lập dị, hay dựng xe ở góc ngã tư Star Bowl. Chú có đôi ủng da cao gót màu vàng, quần bó màu đen, áo sơ mi luôn cắm thùng, tóc búi tó và râu dài, người gầy gò và đen nhẻm. Nhìn chú đặc biệt đến nỗi tôi không nhớ xe của chú là xe gì, hình như 82 hoặc là Wave. Chú hiền, cứ ngồi, hơi cười cười, tôi đoán chắc cũng hơi mát một chút, nhưng có vẻ là người lương thiện. Nếu nhà tôi gần đó, tôi cũng sẽ đi xe chú nếu có việc cần.

Sáng hôm qua tôi gặp chú đang trả khách ở đoạn phố gần công ty tôi. Chú cười và nói gì đó với anh khách, nhưng anh kia mặt lạnh, rút tiền ra trả, chẳng nói gì. Lúc đấy có sẵn điện thoại, nhưng cuối cùng tôi quyết định không chụp ảnh minh họa vì thấy tội tội nếu mọi người buồn cười về chú.

Có một lần, có một thằng bé con tầm 3 – 4 tuổi ngồi chơi với chú, chắc là con trai chú vì trông quần áo cũng kiểu cao bồi vậy. Tôi không khỏi tự hỏi vợ chú trông ra sao và cậu nhóc này sẽ lớn lên thế nào với ông bố khác người.

Image

Chạy theo xu hướng một tí, vì chất liệu này đẹp thật. Tuy nhiên tôi cũng dừng lại ở một cái áo rộng đi với quần jeans. Những cái áo ôm hay váy ren nhìn yêu thật nhưng quá yểu điệu với tôi.

Có những người thật kì cục. Tôi gặp một chị có đứa con bằng tuổi Sao Nhỏ, gặp nhau dưới sân chung cư, ngồi nói chuyện bâng quơ với tôi trong khi hai đứa nhỏ chạy đi chơi. Có vỏn vẹn chưa đầy nửa tiếng mà chị đã kịp kể cho tôi nhà cửa thế nào, chồng là thủ trưởng quân đội thế nào, con lớn con bé giỏi thế nào. Gần như độc thoại. Trước đây tôi rất khó chịu, dần gặp nhiều thì thấy thương hại những người quanh quẩn cái ao mà nghĩ mình to lắm. Giờ thì chỉ là mất hứng, không muốn nói chuyện tiếp.

Những người như vậy làm tôi rất mệt mỏi nếu phải tiếp xúc. Họ chỉ biết mình, biết gia đình mình. Cứ như là bệnh vậy. Nếu họ hỏi mình một câu, thì chỉ chăm chăm chờ người ta nói xong để khoe tiếp, không hề lọt tai câu trả lời của người đối thoại.

Đấy là những người may mắn có thứ để khoe. Có người thì chỉ kêu ca, phàn nàn về cuộc sống. Như là họ kêu nhiều thế họ sẽ bớt khổ. Kêu đến nỗi mình tối tăm mặt mũi.

Có một điểm chung giữa hai kiểu người chỉ nói chuyện một chiều trên. Họ không biết lắng nghe. Họ quá quan tâm đến bản thân và muốn khoe ra hoặc trút nỗi niềm lên người khác nên không có thời gian nghĩ đến cảm xúc của người đối diện. Mà có khi ngồi một mình họ cũng chẳng có thời gian.

Image

Không chỉ đơn giản là màu xanh lam. Dù giữ yên trên tay, vẫn thấy loé lên nhiều ánh sáng khác, nhất là màu xanh lục ưa thích của tôi.

Người tập đi

Nếu sáng đi làm đúng giờ, thì khi qua cổng rạp xiếc, tôi hay nhìn thấy chú. Lúc nào cũng là những chi tiết ấy: cởi trần, đánh mỗi cái quần soóc, tóc bạc trắng húi rất ngắn, và cái nạng tập đi bên chân phải– loại nạng tự đứng được, đi ngược chiều với tôi. Chú gầy gầy, mặt có lẽ trẻ hơn so với màu trắng của tóc, và tập trung bước đi. Không lần nào tôi nhìn kỹ chú vì lúc nào cũng vội phóng xe. Nhưng tôi thấy chú tập trung vào việc bước đi mà gương mặt lại nhẹ nhõm, không có vẻ khổ sở.

Sáng nay tôi lại đi ngang qua chú. Từ khi chuyển chỗ làm, đi trên đoạn đường này, nếu đi đúng giờ, tôi hay thấy chú. Nghĩa là 2 năm rồi, trời nóng hay lạnh, chú vẫn tập từng bước một các buổi sáng. Hai năm trước, tôi nghĩ chú đang trong giai đoạn tập luyện để phục hồi, và dần dần chú sẽ đi tốt hơn. Nhưng hôm nay trông chú bước đi vất vả hơn, chậm hơn, dáng còng hơn một chút. Tôi thấy chạnh lòng vì tôi mong nhìn thấy những người như chú đạt được kết quả xứng đáng với nghị lực đã bỏ ra.

Nhà mới vừa mất điện, 3 đứa sơ tán sang nhà ông bà 2 đêm. Mặc dù ông bà nhường cho giường êm, điều hòa, nhưng tôi vẫn trằn trọc ngủ không ngon. Nhớ nhà quá. Sáng ra chạy về để dọn dẹp hay tha đồ qua lại, tôi nhìn cái bếp lạnh ngắt mà thấy buồn thiu, mấy bữa liền không được nấu nướng ở đấy, cửa sổ không mở, cái sofa vắng vẻ chẳng có cái ô tô nào. Tối qua có điện, tôi về nằm ngủ thin thít. Hôm nay được cho quần áo vào máy giặt và được quét nhà, rồi tranh thủ ngồi ôm cuốn sách đang đọc dở một lúc thấy sao mà sung sướng.

Thế là đã 2 tuần kể từ khi chúng tôi dọn sang nơi ở mới. Bây giờ cái sofa mới đã có các vết ố Sao Nhỏ bôi ra, tôi tạm thời hài lòng với “trang thiết bị” khu bếp, khu để máy giặt đã đầy mùi xà phòng. Và như một người nội trợ đích thực, tôi quan tâm đến những cái nhỏ li ti lít tít và có cảm xúc với những điều tưởng như vô nghĩa. Tôi có thể sung sướng vì cho quần áo vào máy giặt mà vẫn kịp đi làm đúng giờ, ngắm nhìn âu yếm cái bếp sau khi đã dọn dẹp xong, hay lo lắng cho miếng súp lơ để hơi lâu trong tủ lạnh. Tôi đã rút ra được kinh nghiệm nấu bao nhiêu gạo cho bữa chiều, vì mới tối qua lấy thiếu một chút là đã hết cơm mang đi cho trưa nay. Thế mới hiểu ngày trước tôi hay cằn nhằn mẹ cứ lo lắng quá cho bếp núc, giờ tôi bắt đầu thấy bóng dáng của mẹ trong tôi rồi:D

Đằng sau khu nhà mới của tôi có cái đầm. Cái đầm bé và xấu, nhưng đêm đến, thay vì tiếng xe máy ngoài đường, tiếng ti vi hàng xóm, tôi được nghe ếch nhái kêu rỉ rả, và sáng sớm là tiếng gà gáy ò ó o, âm thanh tôi chỉ nghe thấy khi về quê ông bà. Cả khu đầm leo lét ít ánh sáng rất yếu ớt, phía xa mới thấy ánh đèn đô thị, nên mắt được một khoảng nghỉ rộng. Từ hôm về đây, thói quen của Sao Nhỏ khi thức dậy là kéo rèm ngó xem ô tô, máy xúc dậy chưa và trước khi đi ngủ là xem các bạn đang về nhà, khung cảnh rất sinh động.

Khu này chưa có nhiều nhà ở. Ban ngày ồn ào vì các hộ khác đang sửa sang chuẩn bị dọn đến. Tối đến áng chừng chỉ có khoảng hai chục khung cửa sổ sáng đèn. Muỗi nhiều, dù ở tầng 12 vẫn thấy mấy con lởn vởn gian xảo trong nhà. Chúng nó bay cả đàn trong thang máy, chắc nhờ cách di chuyển đó mà bọn chúng lên tới tầng cao này sinh con đẻ cái. Nhưng nhờ ít người mà buổi tối chúng tôi được hưởng cái yên tĩnh hiếm có khi sống ở các khu chung cư.

Thang máy vắng, hành lang đầy bụi, phần lớn cánh cửa đóng im ỉm. Nhưng trong đống nhà cửa ngổn ngang đấy có tổ ấm của tôi, nơi mà lúc nào tôi mở cửa ra cũng thấy ùa tới cảm giác thân thiết.